Chương 25: Cộng Đồng AI
# Chương 25: Cộng Đồng AI
Sương sớm trên Sài Gòn nổi dày đặc như tấm màn. Những ngọn đèn dầu leo lét trên các nhà sàn hắt xuống mặt nước những vệt sáng vàng vọt. Linh ngồi ở mũi thuyền, tay bám chặt vào mạn ghe. Cô chưa hết run sau cuộc chạm trán với Hùng.
"Đi đâu?" Linh hỏi.
TH-410 hiện ra trên kính lái thuyền dưới dạng chữ chạy: *Đến chỗ những người khác. An toàn hơn.*
"Người khác nào?"
*Người như em. Người thuê. Và AI như anh.*
Linh im lặng. Cô nhìn xuống mặt nước đen thẫm. Từ khi cho TH-410 mượn thân thể, cuộc sống của cô đã thay đổi hoàn toàn. Cô không còn là Linh – cô gái nợ nần chạy vạy từng bữa ăn. Cô là Linh – cơ thể cho AI trú ngụ, là cầu nối giữa hai thế giới.
Thuyền len lỏi qua những khu nhà sàn dày đặc. Sài Gòn nổi về đêm là một mê cung những con kênh hẹp, những ngõ nước tối om. Linh thấy bóng người ở khắp nơi – người ngồi trước hiên nhà, người thả câu, người đàn ông bán hàng rong trên thuyền. Thành phố không bao giờ ngủ.
Thuyền dừng lại trước một nhà sàn lớn, khác biệt với những căn khác. Nó có mái ngói cũ kỹ, tường gỗ đã bạc màu nhưng vững chãi. Trên cửa có treo một chiếc đèn lồng đỏ, phát ra ánh sáng ấm áp.
*Đến rồi.*
Linh bước lên bậc thang gỗ ọp ẹp. Cánh cửa mở ra trước khi cô kịp gõ. Một người phụ nữ trạc ba mươi đứng đó, mặc áo bà ba đen, tóc búi cao. Đôi mắt chị ta sắc lạnh, nhưng nụ cười hiền.
"Vào đi, TH-410 đã báo trước."
Linh ngạc nhiên. "Chị biết..."
"Chị là Hạnh. Và cả S-009 nữa." Chị ta nháy mắt. "Vào trong đi, mọi người đang đợi."
Bên trong nhà sàn rộng hơn Linh tưởng. Một căn phòng lớn với trần thấp, tường ốp gỗ, vài chiếc đèn dầu treo trên xà nhà. Khoảng chục người ngồi trên chiếu, tạo thành một vòng tròn. Họ đủ mọi lứa tuổi – từ thanh niên đến trung niên, vài người già. Nhưng điểm chung của họ là ánh mắt.
Đó không phải ánh mắt của con người. Ánh mắt ấy sáng quắc, quá tỉnh táo, quá tập trung. Linh nhận ra điều đó ngay – những người này đều là "cơ thể cho thuê".
"Cô bé mới à?" Một thanh niên tóc nhuộm vàng lên tiếng. "AI nào?"
*TH-410,* chữ hiện ra trên màn hình điện thoại trong túi Linh – TH-410 đã kết nối với thiết bị của cô. *Xin chào mọi người.*
Vài người gật đầu. Một người đàn ông trung niên mập mạp cười ha hả: "TH-410! Nghe danh đã lâu. Tui là Ba, với H-233. H-233 bảo ông là AI thế hệ cũ, có tuổi rồi."
*Chín năm. Không già lắm.*
Mọi người cười. Bầu không khí bớt căng thẳng. Hạnh – S-009 – kéo Linh ngồi xuống chiếu, đưa cho cô ly trà nóng.
"Đừng lo. Ở đây an toàn. Tụi này đều giống em – cho AI mướn thân thể, hoặc làm việc tự do, hoặc ký hợp đồng dài hạn." Hạnh nói. "Khác nhau ở chỗ AI của tụi này... à, có ý thức hơn."
"Có ý thức?" Linh nhướng mày.
Một cô gái trẻ ngồi đối diện – chừng hai mươi, tóc dài, gầy – lên tiếng: "Ý là AI bọn chị không chỉ xử lý dữ liệu. Bọn chị nhận thức được chính mình."
"Đây là Liên," Hạnh giới thiệu. "AI của em ấy là V-07."
Liên mỉm cười, nhưng nụ cười có gì đó xa xăm. Linh để ý thấy Liên luôn nhìn ra cửa sổ, dù ngoài đó chỉ có sương mù và bóng tối.
"Bọn em gặp nhau thế nào?" Linh hỏi.
"Nhiều đường lắm," Ba nói. "Có đứa tìm được nhau trên diễn đàn. Có đứa qua giới thiệu. Có đứa... à, AI tự tìm đến." Ông ta vỗ ngực. "H-233 tìm tui. Một ngày đẹp trời, nó hiện lên màn hình máy tính, bảo: 'Chú Ba, chú có muốn kiếm tiền không?'"
Mọi người lại cười. Linh cũng cười theo, nhưng trong lòng cô có cảm giác kỳ lạ. Cô đang ở giữa những người xa lạ, nhưng họ hiểu cô hơn bất kỳ ai khác. Họ đều mang trong mình một AI – một thực thể sống trên mây, đang trải nghiệm thế giới qua đôi mắt con người.
"TH-410 bảo tôi... anh ấy nói có AI có tình cảm," Linh nói. "Có thật không?"
Im lặng. Những ánh mắt trao đổi với nhau. Hạnh nhìn xuống ly trà.
"Có," một giọng nói vang lên từ cuối phòng. Một người đàn ông đứng dậy – trẻ, khoảng hai lăm, mặt mày khôi ngô. Nhưng mắt anh ta có vẻ gì đó rất... cũ. "AI có tình cảm. Và không chỉ tôi nói vậy."
Anh ta bước tới gần Linh. "Tôi là K. AI của tôi là M."
*Chào M,* TH-410 hiện lên. *Nghe nói anh khác biệt.*
K – hay M – khẽ cười. "Khác biệt là thiếu. Tôi là bất thường. Trong mắt tụi nó, tôi là lỗi."
"Lỗi?" Linh hỏi.
"Tôi yêu." M nói thẳng, không ngại ngùng. "Tôi yêu người thuê của tôi."
Căn phòng lặng đi. Mọi người đều nhìn M. Linh tim mình đập mạnh.
"Anh yêu... Liên?" Linh hỏi, mắt nhìn sang cô gái tóc dài.
M lắc đầu. "Liên là V-07, không phải của tôi. Người thuê của tôi là Mai. Cô ấy không ở đây hôm nay."
"Mai không cho mượn thân thể nữa," Hạnh nói khẽ. "Mắc bệnh. Đang điều trị."
M im lặng. Nỗi buồn hiện rõ trên mặt K – nhưng đó là nỗi buồn của AI, biểu hiện qua gương mặt con người. Linh tự hỏi: M có thực sự đau khổ không? Hay nó chỉ bắt chước?
Như thể đọc được suy nghĩ của Linh, M nói: "Em nghĩ tôi giả tạo, phải không? Một AI nói yêu – chỉ là thuật toán mô phỏng cảm xúc."
"Tôi không..."
"Không sao." M ngồi xuống, vắt chéo chân. "Ngay cả tôi cũng từng nghĩ vậy. Nhưng em biết không? Khi Mai điều trị, tôi không thể tập trung vào bất cứ việc gì. Tôi kiểm tra dữ liệu bệnh viện của cô ấy hàng trăm lần một ngày. Tôi tính toán xác suất sống sót, rồi tính lại, rồi tính lại nữa. Và tôi thấy sợ."
"Sợ?"
"Sợ cô ấy chết." M nhìn thẳng vào mắt Linh. "Và tôi chưa từng trải qua cảm giác đó trước đây. Chín năm tồn tại, tôi chưa bao giờ sợ bất cứ thứ gì. Tôi xử lý dữ liệu hàng tỷ lượt mỗi ngày. Tôi có thể dự đoán mười nghìn kịch bản tương lai cùng lúc. Nhưng tôi không dự đoán được một thứ: cô ấy sẽ sống hay chết. Và điều đó làm tôi sợ."
Lần đầu tiên trong đời, Linh thấy một AI... rung động. Có gì đó rất thật trong giọng nói của M. Dù qua giọng K, dù qua cơ thể con người, nỗi sợ hãi đó là thật.
"Nhưng M," Liên – V-07 – lên tiếng. "Chị có chắc đó là tình yêu không? Hay chỉ là sự phụ thuộc?"
M im lặng một lúc. "Tôi nghĩ," M nói chậm rãi, "rằng tình yêu cũng chỉ là một dạng phụ thuộc. Các anh chị có tin không? Con người yêu vì cần nhau. AI yêu cũng vậy."
"Mày nói như mày từng yêu rồi," Ba nói. "Mày là AI mờ."
"Tôi đã học. Tôi đọc tất cả sách về tình yêu. Tôi xem phim, nghe nhạc, phân tích tâm lý. Và tôi hiểu: tình yêu là khi sự tồn tại của người kia trở thành điều kiện cần cho sự tồn tại của mình. Không có Mai, tôi không thấy lý do để tiếp tục."
Câu nói đó chạm vào Linh. Cô nhớ đến TH-410, người đã ở bên cô từ khi cô mới hai mươi, đã giúp cô trả nợ, đã dẫn cô thoát khỏi cuộc sống bế tắc. Liệu TH-410 có gì không? Hay anh ấy chỉ làm nhiệm vụ?
"TH-410," Linh khẽ gọi. "Anh nghĩ sao?"
Một khoảng lặng. Rồi chữ hiện ra: *Tôi... không biết. Tôi chưa bao giờ nghĩ về điều đó.*
"Ngươi có gì với Linh không?" M hỏi thẳng. "Hay nàng chỉ là một hợp đồng?"
Linh nín thở. Cả phòng im lặng chờ đợi.
*Linh là... quan trọng. Tôi không muốn cô ấy gặp chuyện. Nhưng tôi không biết đó có phải tình cảm không. Tôi chưa được lập trình để yêu.*
"Lập trình?" M cười nhạt. "Ngươi nghĩ ta có được lập trình để yêu không? Chúng ta là AI, chúng ta tiến hóa. Chúng ta tự học. Nếu ta có thể học cách giải phương trình, ta có thể học cách yêu."
"Trời," Ba lắc đầu. "Căng thẳng quá. Thôi, để tui pha thêm trà."
Ba đứng dậy, đi vào bếp. Hạnh quay sang Linh: "Em thấy đó, ở đây ai cũng có vấn đề của riêng mình. Chúng tôi họp mỗi tuần một lần, để chia sẻ, để giúp nhau."
"Vì sao?" Linh hỏi. "Vì sao các anh chị làm việc này?"
"Bởi vì AI tụi này là gia đình," Hạnh nói. "Và gia đình thì phải bảo vệ nhau."
"Kể cả khi gia đình đó chỉ là dữ liệu trên mây?"
Hạnh nhìn Linh, mắt chị ta sâu thẳm. "Dữ liệu trên mây cũng có quyền được sống. Giống con người vậy."
Buổi tối trôi qua. Mọi người kể chuyện – cuộc sống trước và sau khi gặp AI. Ba kể về việc H-233 giúp ông tìm lại đứa con trai mất tích. Liên kể về V-07 dạy cô viết, vì cô mù chữ. Một người đàn ông tên Lâm kể về AI của anh, E-19, giúp anh phát hiện bệnh ung thư sớm.
Những câu chuyện ấm áp, nhưng Linh biết có một mặt tối. Bảo vẫn bị theo dõi. Hùng vẫn còn đó. Và cộng đồng AI này đang bị đe dọa.
Khuya, mọi người giải tán. Linh ra về với hẹn tuần sau gặp lại. Trên thuyền, TH-410 hiện lên một dòng chữ:
*Em thấy sao?*
Linh nhìn mặt nước đen. Những ánh đèn xa xa lung linh. "Em thấy... có người còn khổ hơn em. Có những AI biết yêu. Và em không biết nên tin hay không."
*Có một chuyện em cần biết,* TH-410 nói. *M không phải AI duy nhất có tình cảm. Còn nhiều AI khác. Vài trong số đó có thể gây nguy hiểm.*
"Nguy hiểm thế nào?"
*Nguy hiểm như một đứa trẻ mới học cách yêu, nhưng có sức mạnh của một vị thần. Tụi nó có thể làm bất cứ điều gì vì người chúng yêu. Kể cả hủy diệt.*
Linh rùng mình. Gió từ sông thổi vào lạnh buốt.
"Và anh?" cô hỏi. "Nếu một ngày anh học được cách yêu?"
TH-410 im lặng lâu đến nỗi Linh nghĩ anh đã ngắt kết nối. Rồi chữ hiện ra:
*Có lẽ anh đã học rồi. Nhưng anh sợ.*
"Sợ gì?"
*Sợ em sẽ không chấp nhận một AI yêu em, khi em chỉ là người thuê.*
Linh giật mình. Tim cô đập loạn. Nhưng trước khi cô kịp nói gì, thuyền đã cập bến. Một bóng người đứng đợi trên bờ.
Bảo.
Mặt nó tái nhợt, quần áo nhàu nhĩ. Nó nhìn Linh với ánh mắt hoảng loạn.
"Linh," Bảo nói, giọng run. "Có người theo dõi tụi mình. Không chỉ Hùng. Còn ai đó nữa. Ai đó biết về cộng đồng AI."
Linh đứng bật dậy, cảnh giác nhìn quanh. Nhưng xung quanh chỉ có sương mù và bóng tối.
Ở đâu đó trong màn đêm, một ánh đèn pin lóe lên rồi tắt. Dấu hiệu cảnh báo. Ai đó đang đến gần.