Gia Hân Muốn Đăng Tin
Thái không đi ngay ra quầy làm việc thường ngày.
Ra đến cửa phòng họp, cô còn ngoái lại một lần. Điện thoại của Nam đã tắt màn hình, nhưng cái ngừng rất nhỏ khi anh nhìn tin nhắn vừa rồi vẫn bám trong đầu cô như móc câu.
Túi hồ sơ nặc danh ghi tên Nguyễn Gia Hân đang nằm trong ngăn kéo khóa bên trái bàn Nam.
Không ai nhắc thêm câu nào, nhưng cả hai đều hiểu: người gửi không chỉ muốn cảnh báo. Họ muốn kéo Nam Hải vào đúng nhịp họ chọn.
Thái vừa về đến bàn thì điện thoại nội bộ rung. Giọng Nam ngắn, gọn như lúc ở phòng họp.
“Qua đây.”
Cô cầm sổ, đi lại.
Nam không ngồi. Anh đứng cạnh bàn, một tay chống mép gỗ, tay kia đẩy sang phía cô tờ giấy note vừa viết.
“Gọi Gia Hân. Mời tới văn phòng. Phòng tiếp khách nhỏ tầng hai.” Anh nói. “Nói rõ: chỉ đối chiếu đầu mối xã hội, không mang hồ sơ, không bàn qua điện thoại.”
Thái ngẩng lên. “Anh muốn em hỏi phần nào trước?”
“Đỗ Văn Hoan. Một phụ nữ tóc ngắn, giọng Bắc nhẹ, có thể đứng sau người giao hồ sơ cũ.” Nam dừng một nhịp. “Và hỏi xem vì sao mấy ngày gần đây cô ấy bị ai theo dõi, nếu có.”
Thái nhận tờ note. “Còn túi hồ sơ nặc danh?”
“Chưa mở với Gia Hân.” Nam nhìn cô. “Hiện tại đó là đầu mối bẩn. Chỉ dùng để kiểm xem dữ kiện nào chạm từ nguồn sạch sang.”
Cô gật đầu. Đó đúng là cách anh vẫn làm: khóa cái hấp dẫn nhất lại trước.
Nam nhìn thêm một giây, rồi hỏi như tiện miệng: “Sáng nay em nói cha em từng có thời làm việc quanh mảng nhà đất phường cũ. Có nhớ tên nào liên quan nhóm ‘hỗ trợ cư trú’ không?”
Câu hỏi đến nhanh, nhưng không nhẹ.
Ngón tay Thái siết mép sổ. Cô đáp chậm hơn bình thường. “Em chỉ nghe loáng thoáng hồi còn nhỏ. Cha em từng nhận giấy tờ cho thuê trọ, đăng ký tạm trú giúp người ta. Về sau nghỉ. Em không chắc cùng một nhánh.”
Nam không ép. “Nhớ được gì, ghi riêng. Đừng tự nối.”
“Dạ.”
“Gọi đi.”
Thái trở ra bàn, mở tin nhắn, nhìn tên Gia Hân một thoáng rồi bấm số. Đầu dây bên kia bắt máy sau hồi chuông thứ ba.
“A lô?”
“Chị Hân, em là Thái bên Nam Hải.”
“Chị biết số em.”
“Anh Nam muốn mời chị qua văn phòng đầu giờ chiều. Phòng tiếp khách nhỏ tầng hai. Em cần chị đối chiếu giúp vài đầu mối xã hội. Không cần mang hồ sơ, cũng không tiện trao đổi qua điện thoại.”
Gia Hân im hai nhịp. Khi lên tiếng, giọng cô tỉnh hẳn.
“Anh Nam biết rõ chị qua làm việc?”
“Dạ. Anh ấy giao.”
“Được. Mười hai giờ bốn mươi chị tới.”
“Vâng.”
Cúp máy xong, Thái thở ra rất khẽ. Chỉ một câu hỏi của Gia Hân cũng đủ nhắc cô nhớ khung Nam đã đặt từ đầu: những gì chạm tới Phúc hay hồ sơ nhạy cảm đều phải đi qua cửa văn phòng. Không có ngoại lệ ngẫu hứng.
Buổi trưa ở Nam Hải vẫn vận hành như cũ. Người giao nước, tiếng máy in, tiếng ghế kéo. Chính cái bình thường ấy làm tờ note trong tay cô nặng hơn. Những ngày này, càng giống mọi ngày càng phải đề phòng.
Cô ngồi xuống, kéo tập nháp bốn cột lại gần.
Mốc thời gian. Giấy tờ. Dòng tiền. Người xuất hiện.
7/3, 9/3, 11/3, 12/3, 17/3.
Tiền đi sát giấy quá mức bình thường. Đỗ Văn Hoan nổi ở tầng dòng tiền. Lê Quang Vinh nằm ở tầng bàn giao và người làm chứng. Cầu nối giữa hai cái tên đó vẫn chưa lộ mặt hợp lệ.
Mười hai giờ bốn mươi ba, Gia Hân tới.
Chị lễ tân đưa cô lên tầng hai. Thái đã đợi sẵn trong phòng tiếp khách nhỏ. Căn phòng này ít dùng để tiếp khách lớn, chỉ có bàn tròn, hai ghế, bình nước lọc và cửa kính mờ nhìn ra hành lang. Nam không vào ngay. Anh nhắn xuống cho Thái đúng một dòng: “Em hỏi trước. Có gì chạm điểm cần chốt, gọi anh.”
Gia Hân mặc sơ mi xanh nhạt, tóc buộc thấp. Vừa vào cửa, cô đã liếc một vòng rất nhanh, như đếm vị trí camera, cửa thoát, khoảng cách từ bàn tới hành lang.
“Ở đây còn đỡ hơn quán ngoài đường.” Cô ngồi xuống. “Ít nhất biết ai cho mình vào.”
Thái rót nước cho cô. “Em xin lỗi vì gọi gấp.”
“Đừng xin lỗi kiểu xã giao.” Gia Hân đặt điện thoại úp xuống bàn. “Nếu đã gọi chị tới tận đây, nghĩa là có chuyện.”
Thái mở sổ. “Em cần chị đối chiếu hai đầu mối. Một, Đỗ Văn Hoan. Hai, một phụ nữ tóc ngắn ngang vai, đeo kính, giọng Bắc nhẹ, có thể từng xuất hiện quanh người mang hồ sơ.”
Gia Hân không trả lời ngay. Cô nhìn bàn tay Thái đang giữ bút.
“Anh Nam dặn em hỏi đúng từng đó?”
“Anh Nam dặn em bắt đầu từ đó.”
“Khá hơn rồi.” Gia Hân nhấp một ngụm nước. “Ít nhất lần này chị không bị lôi vào khoảng mù.”
Thái nghe ra ý sau câu nói, nhưng không đáp. Cô đẩy cuốn sổ về gần mình hơn, chừa khoảng bàn trống giữa hai người.
“Chị biết tên Hoan theo hướng nào?”
Gia Hân tựa lưng ghế. “Hướng dân sinh cũ. Hồi chị còn làm tòa soạn, có mảng tin về nhà thuê, chỗ ở, người cư trú tạm, tranh chấp với chủ nhà. Mấy bài đó nhỏ thôi, không lên mặt báo lớn, nhưng nhiều tên xuất hiện lặp.”
“Trong đó có Hoan?”
“Có thể không lộ mặt nhiều. Nhưng tên thì có.” Cô dừng một chút. “Loại người không phải luật sư, không phải môi giới chính thức, cũng không đứng tên hộ ai công khai. Họ chỉ xuất hiện đúng lúc giấy tờ cần khớp với một câu chuyện dễ kể.”
Thái ghi ngắn: “Hoan gắn mô thức khớp giấy với câu chuyện.”
Gia Hân nhìn dòng chữ, nhếch môi. “Đúng giọng các em rồi. Khô.”
“Khô mới còn dùng được.”
“Chưa chắc.” Cô nói, mắt cụp xuống. “Nhiều thứ quá khô thì người ta phủi đi được.”
Câu ấy làm Thái khựng nửa nhịp. Cô ngước lên. “Chị đang nghĩ đến bài?”
Gia Hân nhìn thẳng cô. “Em đoán được thì hỏi thẳng đi.”
“Chị đang chuẩn bị?”
“Đúng.”
Căn phòng im đi. Ngoài hành lang có tiếng máy photocopy chạy một tràng ngắn rồi dừng.
Thái hỏi: “Từ khi nào?”
“Tối qua.” Gia Hân mở điện thoại, lướt vài lần rồi xoay màn hình sang. Một thư mục ghi chú hiện ra, tên ngắn gọn: “Vỏ nhà”. Bên trong có bảy mục, ba ảnh chụp màn hình, hai đoạn ghi âm chưa đặt tên. “Chưa gửi ai. Nhưng không phải ý nghĩ thoáng qua.”
Thái nhìn thư mục ấy, trong lòng lạnh xuống. Không phải vì Gia Hân bốc đồng. Ngược lại, vì cô ấy đã làm việc rất tỉnh.
“Chị định viết gì?”
“Một bài điều tra mềm. Không nêu tên con chị. Không đụng thẳng hồ sơ ở tòa. Không chỉ mặt Phúc. Chỉ dựng mô thức: dùng thủ tục gia đình hoặc tranh chấp chỗ ở làm lớp vỏ để dịch chuyển quyền lợi, cấy người đứng giữa, làm sạch bề mặt giấy.”
“Vì sao gấp vậy?”
Gia Hân cười nhạt. “Vì chị không còn tin mình chỉ là một người vợ đi ly hôn nữa.”
Cô không chờ Thái hỏi thêm mà nói luôn: “Ba hôm nay có người đứng ở quán đối diện công ty chị, nhìn lên cửa kính tầng hai. Hôm qua có cuộc gọi lạ hỏi chị quen Nam Hải thế nào. Sáng nay lúc chị đi thang bộ phía sau, có tiếng chân theo xuống nửa tầng rồi dừng.”
“Chị thấy mặt?”
“Không rõ.”
“Báo công an chưa?”
“Báo bằng gì? ‘Tôi có cảm giác bị theo’ à?” Gia Hân đặt điện thoại xuống. “Em muốn chị chờ tới bao giờ? Tới lúc mọi thứ bị quét sạch?”
Thái biết mình phải trả lời bằng nghề, không phải bằng thương hại.
“Nếu bài lên sớm,” cô nói, “bên kia biết mình đã chạm đúng trục. Họ dừng, cắt, thay người, thay máy, thay lời kể. Những gì mình đang có phần lớn chưa là chứng cứ độc lập. Đánh động lúc này, mình mất đường đối chiếu phía sau.”
Gia Hân chống khuỷu tay lên bàn. “Còn nếu im? Họ vẫn xóa như thường. Khác chỗ nào?”
“Khác ở chỗ mình còn cơ hội lần chuỗi.”
“Chuỗi nào?” cô hỏi ngay. “Em có ngân hàng? Có camera nội bộ? Có người trong đám đó mở miệng chưa?”
“Chưa. Nhưng đang có mốc.” Thái mở sổ, chỉ đầu bút vào từng dòng. “Ngày 7, 9, 11 tiền đi qua Hoan. Ngày 12 ký thỏa thuận. Ngày 17 có phụ lục và giao dịch lúc 15 giờ 42 trùng với mẩu in nhiệt bị kẹp nhầm. Nếu chị nêu mô thức quá gần chuỗi này, người giữ phần còn lại sẽ biết phải xóa từ đâu.”
Gia Hân nghe xong, không phản bác ngay. Cô nhìn mặt bàn một lúc lâu.
Khi lên tiếng, giọng cô thấp hơn trước. “Em nghĩ chị ham tiếng?”
“Không.”
“Vậy vì sao chị muốn làm?”
Thái đáp sau một nhịp. “Vì chị sợ nếu không có ánh sáng ngoài hồ sơ, người như chị sẽ bị ép kể đúng câu người ta cần.”
Gia Hân thở ra, vai trùng xuống chút ít. “Một phần. Phần nữa vì nghề. Chị bỏ tòa soạn rồi, nhưng chưa bỏ được phản xạ. Nhìn thấy mô thức mà ngồi yên rất khó.” Cô ngẩng lên. “Với lại, nếu sau này mọi thứ đổ hết lên đầu chị, người ta chỉ nhớ chị ký. Không ai nhớ chị đã khựng ở tên Vinh, đã giữ mảnh bìa vàng, đã chụp những thứ đáng lẽ một người bình thường đã xóa.”
Thái im lặng. Câu đó không phải than thở. Nó là giá của lựa chọn.
Cô chợt nhớ đến buổi sáng, khi Nam hỏi về cha cô. Cái nghề “hỗ trợ giấy tờ” ở khu trọ cũ tưởng đã trôi xa từ lâu. Hồi nhỏ, cô từng ngồi ở góc nhà nghe người lớn nói nửa câu nửa bỏ: ai đó cần tạm trú, ai đó cần hợp thức hóa chỗ ở, ai đó chỉ nhờ “nối lời”. Sau này cha cô bỏ việc ấy, trong nhà cũng không ai nhắc nữa. Cô từng nghĩ đó chỉ là vùng xám quen thuộc của đời sống.
Giờ nhìn lại, vùng xám ấy có thể không nhỏ như cô tưởng.
“Chị có ai thúc không?” Thái hỏi.
“Bên chỗ cũ có người thăm dò.” Gia Hân đáp. “Hỏi dạo này mảng chỗ ở, tài sản gia đình có gì nóng. Chưa phải đặt bài. Nhưng chị biết cách họ đánh hơi. Nếu chị chậm, câu chuyện có thể qua tay người khác. Khi đó nó sẽ thành tin nhá hàng, cắt mất phần bảo vệ người trong cuộc.”
Đó là sức ép thật. Không phải hù dọa.
Thái đặt bút xuống. “Nếu chị tiếp tục chuẩn bị, em cần ba điều.”
Gia Hân nhướng mày. “Em bắt đầu giống anh Nam rồi đấy.”
“Có thể.” Thái giữ giọng đều. “Một, không nêu mốc ngày cụ thể trong chuỗi đang có. Hai, chưa dùng tên Đỗ Văn Hoan hay Lê Quang Vinh, kể cả viết tắt dễ lần. Ba, trước khi chị đưa khung bài cho bất kỳ ai, báo em hoặc báo trực tiếp anh Nam.”
“Để kiểm duyệt?”
“Để biết bài chạm vào đâu, bên nào có thể dọn chứng cứ ngay.”
Gia Hân im lặng nhìn cô rất lâu. Ánh mắt ấy không hề dễ chịu, nhưng cũng không còn sắc như lúc đầu.
“Đổi lại?” cô hỏi.
“Em sẽ nói anh Nam ưu tiên tách phần chị biết khỏi bộ hồ sơ thuận tình.” Thái đáp. “Những gì thuộc tầng xã hội, tầng mô thức, tầng người đứng giữa, sẽ được hỏi riêng, không nhét vào chỗ dễ bị xem là lời đương sự cảm tính. Và nếu chị nhớ thêm đầu mối quanh Hoan hoặc Vinh từ mảng dân sinh cũ, bên em sẽ coi đó là đầu mối đối chiếu nghiêm túc.”
“Nghe vẫn là chị gánh nhiều hơn.”
“Đúng.” Thái nói thẳng. “Nên em mới không muốn chị bấm nút một mình.”
Gia Hân rời mắt. Cô vuốt mép cuốn sổ lò xo mang theo, như cân từng chữ.
Cuối cùng cô nói: “Được. Chị chưa gửi. Chưa đăng. Nhưng chị không dừng chuẩn bị.”
“Bao lâu?”
“Hai ngày.” Gia Hân ngẩng lên. “Trong hai ngày tới, nếu phía em chỉ giữ chị ở vai người ký tên rồi bảo chờ, chị tự quyết. Nếu có dấu hiệu người khác đã cầm câu chuyện này đi trước, chị cũng không hứa tiếp tục im.”
Hai ngày. Quá ngắn. Nhưng đòi thêm lúc này chỉ đẩy cô ấy ra xa hơn.
“Em nhận.” Thái nói.
Gia Hân gật đầu, rồi như sực nhớ điều gì, cô hạ giọng.
“Còn một chuyện. Không chắc, nhưng đáng ghi.”
Thái mở sổ lại.
“Hồi trước, trong nhóm phóng viên dân sinh có một chị hơn tuổi nói đùa rằng mấy vụ ở thuê, tranh chấp chỗ ở, tạm trú tạm vắng mà có ‘anh Hoan’ nhúng vào thì hiếm khi chỉ một người đứng tên. Lúc nào cũng có một lớp người ở giữa. Không ai cầm hết một mình.”
Đầu bút trong tay Thái khựng lại.
Cụm đó chạm đúng cảm giác từ túi hồ sơ nặc danh khóa trong ngăn bàn Nam. Nhưng cô không để lộ. Nam đã dặn rõ: đầu mối nặc danh chỉ để đối chiếu với nguồn sạch, không được biến thành điểm xuất phát.
Giờ, từ miệng Gia Hân, cùng một ý vừa xuất hiện bằng đường khác.
Đầu mối độc lập đầu tiên.
Thái ghi chậm: “Hoan gắn mô thức nhiều lớp đứng giữa, không một tên cầm một mình.”
Gia Hân nhìn cô. “Em vừa chạm cái gì à?”
“Chạm chỗ cần báo lại.” Thái gập sổ. “Em phải gọi anh Nam.”
Cô đứng dậy, ra cửa, mở hé. Nam đã ở cuối hành lang từ lúc nào, như thể anh đoán đúng thời điểm cần vào. Thái chỉ nói nhỏ một câu: “Anh vào được rồi.”
Nam bước vào phòng. Áo sơ mi tay xắn nửa khuỷu, nét mặt bình thản, nhưng mắt dừng rất nhanh ở điện thoại Gia Hân, ở cuốn sổ trên bàn, rồi ở tay Thái đang giữ chặt mép sổ của mình.
“Xin lỗi vì để chị chờ.” Nam ngồi xuống ghế trống, không vòng vo. “Tôi nghe phần cuối. Chị đang chuẩn bị bài.”
Gia Hân nhìn anh, vẻ mặt lập tức khép lại hơn khi đối diện trực tiếp. “Đúng.”
“Và chị đồng ý cho Nam Hải hai ngày.”
“Với điều kiện các anh thật sự coi phần tôi biết là một tầng riêng, không phải ghi chú phụ cho vụ ly hôn.”
Nam gật rất khẽ. “Được.”
Gia Hân có vẻ không ngờ anh đáp nhanh như vậy. Cô hỏi lại: “Anh không bảo tôi đừng viết?”
“Nếu tôi bảo, chị cũng không nghe.” Nam nói. “Việc của tôi không phải cấm. Việc của tôi là giữ để lúc cần bật đèn, đèn rọi đúng chỗ.”
Căn phòng im một nhịp.
Gia Hân tựa lưng ghế. “Ít nhất câu đó nghe đỡ giả hơn nhiều câu tôi từng nghe.”
Nam không cười. “Tôi cần chị trả lời một việc khác. Ngoài Hoan, ngoài Vinh, chị còn giữ lại gì mà chưa nói?”
Câu hỏi vừa ra, ánh mắt Gia Hân đổi hẳn.
Cô không trả lời ngay. Ngón tay cô chạm vào mép cuốn sổ lò xo, rồi rút lại. Lần đầu từ lúc vào phòng, Gia Hân thật sự do dự.
Thái nhìn thấy điều đó trước cả Nam. Đó không phải kiểu lưỡng lự vì quên. Là cân nhắc có nên mở thêm một lớp nữa hay không.
Nam không thúc. Anh chỉ ngồi yên.
Mười mấy giây trôi qua.
Cuối cùng, Gia Hân mở túi xách, lấy ra một phong bì mỏng màu nâu, đã bị gập ở góc vì mang theo lâu. Cô đặt nó lên bàn, nhưng chưa đẩy hẳn sang.
“Cái này không nằm trong hồ sơ thuận tình.” Giọng cô thấp xuống. “Tôi giữ lại từ trước. Vì lúc đó tôi chưa biết nên tin ai.”
Thái thấy sống lưng mình cứng lại.
Phong bì mỏng, nhưng bên trong không phải giấy trắng. Mép trên hở ra một chút, đủ lộ góc một tấm ảnh cũ và nửa trang sao kê photocopy mờ.
Nam nhìn phong bì, rồi nhìn Gia Hân. “Liên quan Phúc?”
Gia Hân lắc đầu. “Liên quan cha của Thái.”
Không khí trong phòng như bị ai đó rút sạch trong một nhịp.
Thái đứng chết bên cửa. Tai cô ù đi. Trong đầu chỉ còn vang lại câu hỏi lúc sáng của Nam, và những mẩu ký ức rời rạc về bàn gỗ cũ ở nhà, chồng giấy tạm trú, giọng cha cô nói chuyện với những người lạ không bao giờ ở quá lâu.
Gia Hân vẫn giữ tay trên phong bì.
“Tôi chưa mở miệng chuyện này vì chưa chắc nó là gì,” cô nói. “Nhưng nếu các anh muốn lần tới lớp người đứng giữa, có lẽ đã đến lúc không thể bỏ qua nữa.”
Nam không chạm vào phong bì ngay.
Còn Thái, lần đầu tiên từ khi vụ việc bắt đầu, cô thấy cái trục mình đứng trên không chỉ chạy qua hồ sơ của khách hàng.
Nó chạy thẳng về nhà mình.