Đòn Phản Công Bằng Thủ Tục
Nam bóc mép phong bì rất chậm, như thể chỉ cần nhanh hơn một nhịp thì câu trên mảnh giấy nhớ vàng nhạt sẽ biến thành điều gì khác.
Bên trong không có một văn bản duy nhất.
Là cả một xấp.
Bản dự thảo mới in sạch từ Khải Minh. Công văn đề nghị phản hồi. Danh mục điểm cần xác nhận trước sáu giờ. Một bản ghi chú riêng về cách thức trao đổi từ đây về sau. Kẹp cuối cùng là thư bảo lưu quyền của phía anh Phúc, câu chữ lạnh đến mức gần như không có chỗ nào để bắt bẻ.
Duy huýt rất khẽ qua kẽ răng rồi thôi.
Thái đứng cạnh bàn, nhìn Nam lật từng tờ. Cảm giác nặng ở giữa ngực khi nãy không còn mơ hồ nữa. Nó có hình, có số trang, có giờ chót.
Nam đặt cả xấp xuống, đẩy bản đầu tiên sang cho cô. "Đọc phần yêu cầu phản hồi."
Thái lướt nhanh. Càng xuống dưới, ngón tay cô càng siết chặt mép giấy.
"Trước mười bảy giờ bốn lăm, bên mình phải xác nhận bằng thư điện tử ba điểm," cô nói, giọng đều đi. "Một, có đồng ý dùng bản sạch mới do họ đính kèm làm bản duy nhất để khách ký lại không. Hai, mọi trao đổi về căn hộ tạm thời phải tách khỏi hồ sơ hiện tại và không được viện dẫn nội dung chuẩn bị trước đó. Ba, nếu bên mình có ý kiến khác thì phải nêu đầy đủ căn cứ pháp lý và tài liệu đang dựa vào."
Duy cười nhạt. "Nói nôm na: hoặc đi theo nhịp họ, hoặc mở bài ngay."
Nam không đáp. Ông lật tiếp sang tờ bảo lưu quyền.
Thái đọc ra thành tiếng lần này, từng chữ rõ hơn: "Phía anh Trần Hữu Phúc ghi nhận mọi suy diễn vượt phạm vi đơn thuận tình, nhất là liên quan tài sản và giao dịch ngoài đơn, nếu được nêu không kèm tài liệu hợp lệ sẽ gây ảnh hưởng đến khả năng thỏa thuận giữa các bên và buộc thân chủ chúng tôi cân nhắc biện pháp bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp..."
Cô dừng lại.
Không phải đe dọa. Đúng luật. Đúng quy trình. Đúng cả cái cách người nhiều nguồn lực chọn ra tay: không cần phủ nhận sự thật, chỉ cần buộc bên kia đi từ đầu với chuẩn chứng minh mà họ đã chuẩn bị sẵn để chịu được.
Nam gõ đầu bút lên mặt bàn. "Họ không đánh vào việc mình biết. Họ đánh vào việc mình chưa chứng minh."
Duy kéo ghế ngồi xuống. "Và ép mình xác định lập trường bằng văn bản trước sáu giờ. Hay."
"Hay ở chỗ nào?" Thái hỏi.
"Ở chỗ nếu mình nói dài, họ có thêm cái để khóa. Nếu mình nói ngắn, họ bảo mình không có căn cứ. Nếu im, họ lấy đó làm nền chạy tiếp."
Căn phòng im vài giây.
Ngoài hành lang, tiếng máy in ở phòng bên cạnh chạy một tràng rồi dừng. Trời chiều Đà Nẵng vẫn còn sáng, nhưng trong văn phòng Nam Hải, ánh đèn trắng đã bật lên từ lúc nào.
Nam ngồi xuống, mở cuốn sổ bìa nâu sẫm của mình. "Không đuổi theo hết. Chọn một việc."
Thái nhìn sang ông.
"Ưu tiên?" cô hỏi.
"Giữ hồ sơ thuận tình sống qua thủ tục. Không để họ dùng câu chữ của mình khóa ngược lại mình. Còn phần căn hộ, phần tiền, phần người đứng giữa, tách."
Ông nói dứt khoát, nhưng không hề nhẹ nhàng. Đó không phải né đánh. Là cắt bỏ những mặt trận không thể giữ cùng lúc.
Thái hiểu. Vấn đề là hiểu không làm cô dễ chịu hơn.
Cô vừa chọn không dựng hộ cây cầu cho người khác đi qua. Phía bên kia lập tức dựng cả một mê cung giấy tờ để bắt cô chạy vòng quanh.
"Em so bảng tách," cô nói. "Một cột là cái tòa đang cần. Một cột là cái họ muốn mình tự trói. Đừng để lẫn."
Nam gật đầu. "Làm."
Duy đã kéo bộ giấy sang phía mình, bút đỏ mở nắp. "Tôi đánh dấu chỗ họ đang đổi nghĩa bằng từ sạch. Cái gì là bản sạch thủ tục, cái gì là bản sạch câu chuyện."
Thái ngồi xuống bàn đối diện. Lúc cô kéo tờ đầu tiên ra, mắt chạm vào chữ "bản duy nhất sử dụng cho mục đích ký lại". Chỉ bốn chữ "bản duy nhất sử dụng" thôi cũng đủ để xóa sạch mọi tranh luận về những phiên bản trước nếu sau này ai đó muốn dẫn đường theo ý họ.
Cô viết lên đầu giấy nháp: "Không tranh đúng sai trước. Tranh phạm vi."
Đến năm giờ hai mươi bảy, họ đã có một phản hồi ngắn ba đoạn.
Không thừa. Không mở rộng. Không tự đẩy mình vào chỗ phải trưng ra những thứ hiện chưa thể dùng.
Nam đọc lại một lượt, bỏ đi hai câu của Duy vì "đủ đúng nhưng thừa lửa", sửa một chữ trong đoạn của Thái từ "không chấp nhận" thành "không thống nhất", rồi ký nháy.
Thư điện tử được gửi lúc năm giờ ba mươi sáu.
Bảy phút sau, số bàn nội hạt của Khải Minh gọi tới.
Chị Hồng vừa đưa điện thoại bàn vào thì Nam ra hiệu bật loa ngoài.
Giọng nữ thư ký rất chuẩn mực, gần như không mang cảm xúc: "Dạ, em gọi xác nhận văn phòng mình đã nhận được thư phản hồi của bên anh Nam. Tuy nhiên, bên em cần làm rõ ngay để kịp lịch ngày mai. Ý thứ hai trong thư bên mình viết 'chưa thống nhất với bất kỳ diễn giải nào có xu hướng ràng buộc quyền, nghĩa vụ tài sản ngoài phạm vi nội dung cần bổ sung theo phiếu nhắc của tòa'. Bên em hiểu đây là từ chối toàn bộ trao đổi tạm thời về căn hộ, có đúng không ạ?"
Nam không trả lời ngay. Ông nhìn Thái.
Cô hiểu ông muốn cô nói.
"Không," Thái lên tiếng, mắt vẫn đặt trên bản mình vừa soạn. "Bên tôi không từ chối khả năng có văn bản độc lập về chỗ ở tạm thời. Bên tôi chỉ không đồng ý nhập câu chữ của văn bản đó vào lớp tài liệu đang dùng để hoàn thiện ba điểm thủ tục theo phiếu nhắc."
Đầu dây bên kia ngừng một nhịp.
Giọng nữ vẫn lịch sự. "Dạ, để tránh hiểu khác nhau, bên em xin ghi nhận là văn phòng mình đồng ý tiếp tục thảo luận riêng về căn hộ nếu tách khỏi hồ sơ bổ sung hiện tại?"
"Chị có thể ghi nhận đúng câu tôi vừa nói," Thái đáp. "Không hơn."
Duy ngước lên nhìn cô, tay xoay bút một vòng rồi đặt xuống.
Đầu dây bên kia nói cảm ơn, cúp máy.
Nam đóng sổ. "Từ giờ họ sẽ không nói chung nữa."
Không ai phản bác.
Tối đó, Thái về nhà muộn hơn thường lệ nhưng không quá khuya. Tuấn vẫn nằm trên ghế gỗ sát tường, nghe tiếng cửa mở thì ngồi bật dậy, nhìn chị một cái rồi lại nằm xuống như thể chỉ chờ xác nhận người về là đúng người.
Cô vào phòng, mở tập "Theo dõi kín", ghi đúng ba dòng: giờ nhận phong bì Khải Minh, giờ gửi phản hồi, giờ cuộc gọi xác nhận sau thư.
Dừng bút.
Không ghi mảnh giấy nhớ. Không ghi cảm giác mình đang bị một người rất gần hoặc rất xa theo dõi từng nhịp câu chữ. Nam đã nói đúng: biết một thứ và chứng minh được nó là hai khoảng cách khác nhau. Cô không muốn trong tập của mình bắt đầu lẫn thêm khoảng cách thứ ba, khoảng cách giữa điều có thật và điều mình nóng ruột muốn tin.
Sáng hôm sau, văn phòng đổi nhịp ngay từ lúc chưa đủ tám giờ.
Thái tới nơi, đã thấy trên bàn mình không còn chồng phiếu nhận khách vãng lai như mọi ngày. Hai bộ hồ sơ mới đến được đặt lệch sang bàn chị Hồng. Sổ phân việc mở ra, cạnh tên cô chỉ còn một dòng: "Rà bản trình bày cư trú. Đối chiếu thuật ngữ. Không nhận khách."
Duy đi ngang, cầm cốc cà phê giấy, thấy cô nhìn sổ thì dừng lại.
"Anh Nam đổi từ sớm," anh nói. "Bảy giờ năm mươi ba."
"Em biết đọc."
"Biết rồi thì đừng bực vào tôi."
Thái ngước lên. "Anh thấy ổn?"
Duy dựa hông vào mép bàn, cười mệt. "Ổn gì. Nhưng đúng. Em lộ mặt rồi."
Anh không nói thêm ngay. Một chị nhân viên tầng dưới đem hồ sơ thuê mặt bằng lên, ngó qua rồi đặt xuống chỗ khác theo chỉ dẫn mới. Chỉ một động tác nhỏ thôi cũng đủ cho Thái thấy mình đã bị rút khỏi vành ngoài của dòng chảy công việc.
Không ồn ào. Không tuyên bố. Nhưng rõ.
Tám giờ đúng, Nam phân việc công khai cho cả phòng. Giọng ông bình thường, không nặng không nhẹ.
"Mọi khách không hẹn liên quan Hân - Phúc, chị Hồng báo thẳng cho tôi hoặc Duy. Không ai tự nhận tài liệu bổ sung. Bản trình bày cư trú để Thái rà câu chữ và đối chiếu với phiếu nhắc của tòa. Hết."
Không ai hỏi vì sao.
Ở một văn phòng nhỏ như Nam Hải, người ta quen đọc khoảng trống trong câu hơn đọc chính câu đó.
Đến gần mười một giờ, Nam gọi cô vào phòng riêng.
Cửa khép lại. Ông không bảo ngồi ngay.
"Khó chịu?" ông hỏi.
Thái thành thật. "Có."
"Hiểu không?"
"Có."
"Vậy nói lại tôi nghe."
Cô hít vào. "Em bị rút khỏi phần có thể làm lộ nhịp, vì người ngoài đã biết tên em, biết em giữ gì, biết lúc em đọc ra cái gì. Văn phòng nhỏ. Nếu để em tiếp tục chạm đầu vào, khách vãng lai, vật nhận trực tiếp, một sơ suất không chỉ gãy vụ này mà gãy cả chỗ làm."
Nam nhìn cô thêm vài giây rồi mới ngồi xuống.
"Đó là một nửa." Ông gõ nhẹ lên mép bàn. "Nửa còn lại là cô còn mới. Người mới khi bị nhắm thường muốn chứng minh mình không sợ. Cái đó nguy hiểm."
Thái im lặng.
Nam dựa lưng ghế. "Cô chọn rồi. Tốt. Nhưng đừng biến việc đã chọn thành lý do ôm hết đòn."
Lần này, cô không nói "vâng" ngay.
Ngoài cửa kính, nắng trưa xiên xuống mặt đường Trần Phú, sáng mà khô. Thái bỗng nhớ mẹ mình ngày xưa cũng từng đứng trong một căn phòng sáng như vậy, tay cầm giấy, vẻ mặt giống người tưởng rằng chỉ cần ký cho xong một thủ tục thì mọi thứ sẽ bớt rối. Sau đó mới biết cái giá của một chữ ký không nằm trên tờ giấy, mà nằm ở quyền ai được kể lại câu chuyện sau đó.
"Anh đang cắt em ra để giữ nghề," cô nói.
Nam không né. "Đúng."
"Và giữ cả văn phòng."
"Đúng."
"Còn nếu em muốn đi tiếp?"
Ông nhìn thẳng vào cô. "Thì học chọn chỗ nào đáng để có mặt."
Đầu giờ chiều, điện thoại cô rung.
Gia Hân.
Thái cầm máy ra sát cửa sổ cuối hành lang mới nghe.
Giọng Hân không còn vẻ gằn gằn cố chống như mấy hôm trước. Hôm nay, cô nói nhỏ hơn, nhanh hơn, như người không muốn ai bên cạnh nghe trọn câu mình.
"Có người hỏi tôi vì sao hay qua Trần Phú."
Thái đứng yên.
"Hỏi kiểu nào?"
"Kiểu bình thường thôi. Cười, nói như tình cờ. Nhưng họ biết cả hôm qua tôi đi thang bộ phía sau." Hân dừng, rồi cười khô. "Bên cô không phải chỗ duy nhất bị nhìn đâu."
"Chị đang ở đâu?"
"Không nói qua điện thoại." Hân thở ra. "Tôi gọi để nhắc một chuyện. Người nào đọc ngược được cấu trúc này, họ sẽ không lao ra cãi đúng sai với mình. Họ sẽ làm cho từng người dính vào phải đứng lẻ ra trước."
Lời đó đâm đúng vào cái khoảng khó chịu từ sáng tới giờ của Thái.
Cô tựa vai vào tường. "Chị đang định làm gì với bài?"
Đầu dây im mấy giây. Khi Hân lên tiếng lại, giọng đã khác, bớt sắc hơn, lộ phần mỏi.
"Tôi chưa gửi. Nhưng tòa soạn bắt đầu hỏi vì sao tôi xin giữ một tuyến mà không nộp. Cô nghĩ tôi dư thời gian lắm sao?"
Thái không trả lời ngay. Cô hình dung Hân ngồi ở đâu đó, điện thoại ép sát tai, mắt vẫn phải nhìn ra cửa, phải tính cả công việc lẫn con, lẫn một vụ ly hôn chưa xong, lẫn những câu mình đã nói và không dám nói.
"Em không nghĩ chị dư gì hết," cô nói. "Em chỉ xin chị đừng để người khác dùng sức ép của chị đẩy nhanh nhịp của họ."
Hân cười rất nhỏ. "Cô bắt đầu nói giống sếp cô rồi."
"Có thể."
"Cũng có thể cô đang chậm đi." Lần này Hân không cười nữa. "Nhưng thôi. Tôi nhắc vậy thôi. Với lại... người học thuộc lời kể không phải lúc nào cũng để lừa người khác. Nhiều khi để sống hết tuần."
Cuộc gọi kết thúc ở đó.
Thái đứng thêm một lúc mới quay lại bàn. Tờ phiếu của chị Hồng nằm ngay chính giữa, chữ rõ ràng: "Chỉ rà phần câu mô tả sinh hoạt độc lập và chưa cần xuống nhận khách."
Cô kéo ghế ngồi xuống, mở bản trình bày cư trú. Hai bên cùng một địa chỉ. Sinh hoạt tách. Đưa đón con. Chi phí. Cấp dưỡng. Từng câu cô đều đọc như đang nhìn một mặt đường vừa đủ phẳng để đi qua cơ quan nhận đơn, nhưng chỉ cần viết quá một bước là rơi sang phần đất mà phía Khang đang chờ khóa.
Cuối giờ, Duy ghé qua bàn cô, không mang hồ sơ gì.
"Xuống quán nước chút."
"Em còn việc."
"Việc đó chờ mười phút không chết."
Anh không đợi cô trả lời, quay người đi trước. Thái nhìn đồng hồ rồi đứng dậy theo.
Quán nước bên hông tòa nhà vắng khách. Chị bán hàng đang quay lưng rửa ly. Duy chọn bàn sát mép tường, nơi từ đó có thể nhìn ra cửa nhưng người ngoài khó đọc khẩu hình.
Anh đặt điện thoại xuống mặt bàn. Màn hình tắt, rồi sáng lên do một tin nhắn mới vừa đến.
"Của ai?" Thái hỏi.
"Không biết." Duy đẩy máy sang cho cô.
Tin nhắn ngắn, chỉ hai dòng. Không xưng tên. Không có dấu chấm cuối câu.
"Đừng để tên Thái đi cùng bất kỳ người nào nữa nếu văn phòng còn muốn làm việc yên. 7:18 sáng qua. 3:06 chiều nay. Cầu thang sau."
Thái nhìn xong mà sống lưng không lạnh. Lạ ở chỗ đó. Khi đe dọa đã có giờ, có mốc, có đường đi cụ thể, nó bớt giống bóng tối và giống một bản chấm công bị người lạ cầm hơn.
Duy gọi hai ly trà đá rồi mới nói. "Mức này khác rồi."
"Anh mới kể em nghe à?"
"Vì giờ mới cần." Anh day trán. "Ngày đầu đi làm, tôi từng dính một vụ thuê mặt bằng. Người ký biên bản, người chuyển lời, khách hàng, ai cũng quay cách kể. Đến lúc gãy ra, tôi là đứa duy nhất còn tên trên ghi chú. Không ai mắng. Không ai đuổi. Chỉ là từ đó, việc nóng không qua tay mình nữa."
Thái nhìn anh.
Duy cười nhạt. "Thua nghề nghiệp âm thầm vậy đó. Không đổ máu. Không ai hét. Nhưng sau này mình ngồi trong phòng vẫn biết có cánh cửa vừa đóng."
Gió từ ngoài hẻm thổi vào, mang theo mùi trà đá, mùi bụi nóng và tiếng xe máy quẹo gấp ở đầu đường.
"Anh đang báo trước cho em?" cô hỏi.
"Ừ. Ở lại Nam Hải một phần vì chỗ này, ít nhất khi cắt người ra khỏi lửa còn nói một câu." Anh ngừng, mắt liếc quanh rồi hạ giọng. "Với lại, tôi nói thêm cái này để em đừng tưởng mọi thứ chỉ xoay quanh tờ đơn. Túi hồ sơ nặc danh mang tên Gia Hân... không phải đồ chơi."
Thái ngồi thẳng hơn.
"Bên trong là bộ bản sao đối chiếu về cư trú, tiện ích, chuyển khoản, tin nhắn. Nếu đặt cạnh hồ sơ cư trú của Hân - Phúc, hoàn toàn có thể kéo ra nghi vấn là Gia Hân không ở đúng như phần đang khai trong các mốc cần chứng minh sinh hoạt tách."
Cô không nói gì.
Một đòn nữa. Vẫn bằng giấy. Vẫn bằng thứ hợp lệ trên bề mặt. Nếu muốn, phía bên kia không cần chứng minh Gia Hân nói dối toàn bộ. Họ chỉ cần làm xuất hiện đủ nghi ngờ để mọi câu cô ấy nói sau đó bị kéo lùi giá trị.
"Nam biết?"
"Biết. Giữ riêng. Chưa nhập đâu cả."
Duy uống cạn nửa ly trà, đặt mạnh xuống nhưng không đến mức gây tiếng lớn. "Em hiểu chưa? Họ không nhất thiết thắng bằng cách chứng minh mình sai. Họ chỉ cần làm mỗi người bên này phải bỏ thời gian chứng minh mình không sai."
Hai người im một lúc.
Thái nhìn mặt bàn nhựa đã trầy, nghĩ đến Gia Hân ngồi đâu đó ngoài kia, nghĩ đến Phúc bị gia đình thúc, nghĩ đến Nam đang chọn thứ nào phải giữ trước, thứ nào phải buông, và nghĩ đến chính mình từ sáng đến giờ bị đưa ra khỏi vành ngoài như một món đồ dễ vỡ.
Khó chịu vẫn còn. Nhưng trong sự khó chịu đó, có một thứ khác vừa rõ thêm: bị lùi lại không phải lúc nào cũng là bị bỏ. Đôi khi là bị ép phải học cách nhìn toàn bàn cờ thay vì lao vào ô gần nhất.
Khi họ lên lại tầng hai, ánh đèn hành lang đã sáng hẳn.
Trên bàn Thái, phiếu của chị Hồng vẫn nằm đó như cũ. Không thêm dòng nào. Không bớt dòng nào.
Cô kéo ghế ra, vừa ngồi xuống thì điện thoại rung. Tên hiển thị là Gia Hân. Cùng lúc ấy, cửa phòng Nam mở ra, Nam đã quay lại từ lúc nào, đứng ở ngưỡng cửa nhìn thẳng ra bàn cô.
"Thái," ông gọi, ngắn gọn.
Chưa kịp đáp, điện thoại bàn ngoài quầy reo dồn. Chị Hồng ở dưới tầng gọi lên, giọng gấp nhưng cố giữ bình thường: "Có người mang bản gốc tới. Họ nói chỉ giao cho đúng em Thái."
Cùng thời điểm, Gia Hân vẫn đang gọi.
Màn hình điện thoại rung liên tục trong tay cô.
Nam không hỏi ai gọi. Chỉ nhìn cô một cái, rồi nói: "Bắt máy. Nhưng đừng rời chỗ."
Thái vuốt nghe.
Tiếng xe nổ nhỏ nhỏ vọng qua đầu dây trước khi Gia Hân lên tiếng, rất thấp: "Tôi đang ngồi trong xe ngoài cửa. Tôi không lên. Người mang bản gốc không phải người tôi hẹn."
Cổ tay Thái siết lại.
"Và có người đang ngồi nhìn xem tôi có bước vào tòa nhà của cô hay không."
Ngoài hành lang, thang máy kêu một tiếng khô, dừng đúng ở tầng hai.